De Treatment Manual als boegbeeld van Evidence-Based Treatment: hoe evident is geprotocolleerd behandelen in praktijk?

Studiedag Vlaamse Vereniging voor Klinisch Psychologen
20 May 2018, Leuven, Belgium

De Treatment Manual als boegbeeld van Evidence-Based Treatment: hoe evident is geprotocolleerd behandelen in praktijk?

 

Abstract

Achtergrond
De American Psychological Association erkent ruim 320 evidence-based treatments(EBTs), op basis van treatment manualsdie wetenschappelijk effectief zijn bevonden. Zowel klinisch als beleidsmatig worden behandelprotocollen toenemend omarmd als garantie voor kwaliteitszorg. In de klinische praktijk klinkt echter kritiek op de toepasbaarheid in individuele therapie. In dit paper gaan we de empirische evidentie na voor de meerwaarde van behandeling op basis van een behandelprotocol.

Methode
In een systematisch literatuuronderzoek onderzochten we vier hypothesen die gesteund zouden moeten worden voor geprotocolleerd behandelen als factor in behandeleffectiviteit: geprotocolleerde behandeling (1) is effectiever dan treatment-as-usualen (2) dan syndroomspecifieke niet-geprotocolleerde behandeling, (3) heeft een grotereeffect sizeen (4) wordt gemedieerd door manual adherence.

Resultaten
Er werd nauwelijks empirisch onderzoek gevonden waarin geprotocolleerde met niet-geprotocolleerde behandeling werd vergeleken. Twee reviews die dateren van voor de populariteitstoename van behandelprotocollen toonden geen significante invloed op effect size. In recente studies waarin onze hypothesen indirect werden onderzocht, kwam voor geen van de hypothesen eenduidige steun naar voren.

Discussie
Uit ons literatuuronderzoek volgde verrassend weinig aandacht voor de meest basale aanname van EBT. Treatment manuals werden ontwikkeld vanuit de logica van systematisch effectiviteitsonderzoek, waarin een gestandaardiseerd behandelproces omwille van vergelijkbaarheid vereist is. Dientengevolge werd overwegend evidentie gevonden voor gestandaardiseerde behandelingen, waaruit de premisse volgde dat gestandaardiseerde behandeling evidence-based is en daarmee superieur ten aanzien van niet-gestandaardiseerde behandeling. In dit paper staan we stil bij de implicaties van onze bevindingen voor de praktijk. We vragen de aanwezigen om actief mee te spreken opdat het gebrek aan wetenschappelijke evidentie als opening kan fungeren voor een dialoog tussen wetenschappelijke onderzoeksvoering en klinisch werk.

 

 

 

Comments are closed.